Franchisekosten
Kasboek 3 min lezen

Supermarkt · Hoeveel verkoopruimte verdwijnt door een nieuwe inkoopprijs?

Reken één opdracht terug vanaf het moment waarop de klant wil afrekenen. In dit dossier ga je een vooraf bestelde boodschappenkrat samenstellen. Op de pickbon naast de kassabon zoek je de eenheid die bij de verkoopprijs hoort en de uitgaven die met die eenheid meebewegen. In de twee uitgewerkte mogelijkheden kom je voor benodigde verkopen na een stijging van de directe uitgave uit op 172 en 210. Het verschil is terug te voeren op één keuze in de proef.

Een metalen sleutelbos op een houten tafel in zacht licht.
Kasboek Filip Szalbot · Unsplash
Inkoopwaarde van de omzet in twee Nederlandse CBS-groepen. Onderzoeksgroep ‘4711 Supermarkten’, referentiegroep ‘4791 Postorderbedrijven, webwinkels’.
VerslagjaarOnderzoeksgroep · mln €Onderzoeksgroep · aandeelReferentiegroep · aandeel
201725.95572%68,03%
202129.56770,33%65,38%
202333.58270,19%66,3%
202433.54170,46%64,15%

CBS 81156NED. De eurokolom toont de gekozen post voor de eerste branche. Voor elk aandeel is dezelfde post gedeeld door de totale bedrijfsopbrengsten van de bijbehorende CBS-groep. De bedragen zijn nominaal.

Werk de rekenproef uit

Persoonlijk werkblad

Een duurdere bestelling terugrekenen naar de klant

Uitgangspunten en bedragen zijn voorbeelden, exclusief btw. De CBS-cijfers in het artikel staan los van deze proef.

Alle directe variabele uitgaven in dit voorbeeld worden 8% hoger. De verkoopprijs blijft gelijk. Arbeid en vaste lasten zijn nog te dekken.

172 eenheden houden bij gelijkblijvende verkoopprijs de oude totale bijdrage overeind.

Uitwerking van de rekenproef
Directe uitgaven per eenheid€ 54
Bij 8% hogere uitgaven€ 58,32
Verschil voor 138 verkopen€ 596,16
Benodigde eenheden tegen oude prijs172
Uitgangspunten en uitwerking van scenario B

Het oorspronkelijke bedrag was gebaseerd op een grotere aflevereenheid. De ondernemer vraagt voor de vergelijking om een kleinere order die per stuk meer kost.

Vast rekenvoorbeeld B
Directe uitgaven per eenheid€ 61,56
Bij 8% hogere uitgaven€ 66,48
Verschil voor 138 verkopen€ 679,62
Benodigde eenheden tegen oude prijs210
01

De eerste vraag aan de werktafel

Vergelijk twee offertes inclusief levereenheid. Een hogere doosprijs kan samengaan met meer inhoud of minder breuk, waardoor de uitgave per geleverde eenheid verandert. Hoe zie je op de bon welke artikelen zijn vervangen omdat ze uitverkocht waren?

Neem voor een inkoopvergelijking per bruikbare eenheid ook de post energieverbruik mee. Bij ‘4711 Supermarkten’ is die tweede landelijke post in 2024 414 miljoen euro, of 0,87% van de bedrijfsopbrengsten. Bij ‘4791 Postorderbedrijven, webwinkels’ beslaat dezelfde post 0,3%. Die twee percentages zeggen niets over de staat van de koelstelling, maar maken zichtbaar waarom je naast inkoopwaarde ook deze tweede post in de eigen administratie wilt opzoeken.

02

Een duurdere bestelling terugrekenen naar de klant

Reken eerst met 138 verkopen tegen € 76. Bij een directe uitgave van € 54 ontstaat samen € 3.036 bijdrage vóór arbeid en vaste lasten. Voor de inkoopproef gaat de directe uitgave vervolgens nog acht procent omhoog en blijft de klantprijs staan. Deel de oorspronkelijke totale bijdrage door de bijdrage per eenheid in de duurdere situatie. Het vereiste aantal wordt naar boven afgerond, omdat een fractie geen voltooide order is.

Het oorspronkelijke bedrag was gebaseerd op een grotere aflevereenheid. De ondernemer vraagt voor de vergelijking om een kleinere order die per stuk meer kost. In de proef verandert uitsluitend de directe uitgave per eenheid van € 54 naar € 61,56. De tweede invoer is een gekozen alternatief voor de bespreking. De gekozen maatstaf is ‘benodigde verkopen na een stijging van de directe uitgave’. Je leest eerst 172 en daarna 210. De tweede berekening komt 38 hoger uit. Neem beide uitkomsten op in een inkoopvergelijking per bruikbare eenheid. Toets de veranderde aanname met een recente leveranciersfactuur voor dezelfde eenheid. Gebruik de pickbon naast de kassabon om de bijbehorende opdracht daadwerkelijk terug te vinden.

03

Inkoopwaarde van de omzet volgens het CBS

Begin met de kolom inkoopwaarde van de omzet van ‘4711 Supermarkten’. In 2023 stond daar 33.582 miljoen euro en in 2024 33.541 miljoen. Het nominale bedrag veranderde met -41 miljoen. Deel je dezelfde bedragen door alle bedrijfsopbrengsten van hun eigen jaar, dan krijg je 70,19% en 70,46%. Die tweede berekening is nodig om branchegroei en het relatieve gewicht van de gekozen post uit elkaar te houden.

Door de bedragen van 2017 tot en met 2024 voor de 8 gemeenschappelijke waarnemingen op te tellen krijg je voor ‘4711 Supermarkten’ een gewogen aandeel van 70,86%. In dit gemiddelde wegen jaren met hoge opbrengsten zwaarder mee. Voor ‘4791 Postorderbedrijven, webwinkels’ komt alleen het laatste jaar op 64,15%. Vergelijk voor een momentopname dat laatste cijfer met 70,46% van de eerste branche in hetzelfde jaar. Voor een uitspraak over ontwikkeling heb je meer dan twee momentopnamen nodig.

04

Een inkoopvergelijking per bruikbare eenheid

Schrijf in een inkoopvergelijking per bruikbare eenheid welke eenheid jij voor deze handeling gebruikt. Voorkom dat je hetzelfde bedrag eerst aan de opdracht ‘een vooraf bestelde boodschappenkrat samenstellen’ en daarna opnieuw aan algemene uitgaven toerekent. Controleer de post aan de hand van de pickbon naast de kassabon. Schuift het bedrag bij een volgende order niet mee, onderzoek dan of je een periodieke uitgave bij de variabele bedragen hebt gezet.

Vragen voor het vervolg

  • Hoe zie je op de bon welke artikelen zijn vervangen omdat ze uitverkocht waren?
  • Wat vul je voor tijd en geld in als jij zelf de opdracht ‘een vooraf bestelde boodschappenkrat samenstellen’ gaat uitvoeren?
  • Wat moet je bij de pickbon naast de kassabon kunnen aantonen om een inkoopvergelijking per bruikbare eenheid af te ronden?

Bronnen

Franchisekosten

Reken mijn kostenpost door

Vertel waar je staat met een inkoopvergelijking per bruikbare eenheid. Met een geanonimiseerd voorbeeld van de pickbon naast de kassabon kunnen we de vraag over supermarkt concreet maken.